Editoriaal Februari 2020

DALDEWOLF - Edito februari 2020 - Dominique BOGAERT

 

Februari 2020 - Dominique BOGAERT

 

Heroverweging van de algemene voorwaarden in het licht van de nieuwe bepalingen in het Wetboek van economisch recht met betrekking tot onrechtmatige bedingen in overeenkomsten tussen ondernemingen

De wet van 4 april 2019 (tot wijziging van het Wetboek van economisch recht met betrekking tot misbruik van economische afhankelijkheid, onrechtmatige bedingen en oneerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen) voert nieuwe bepalingen in het Wetboek van economisch recht in met als doel een beter evenwicht tussen de economische partners te waarborgen. Sommige van deze bepalingen zullen een belangrijke impact hebben op de algemene voorwaarden die tot op heden tussen ondernemingen worden toegepast. Ondernemingen moeten erop toezien dat de algemene voorwaarden na 1 december 2020 hun geldigheid behouden. Alle overeenkomsten die na die datum worden hernieuwd, gewijzigd of afgesloten, moeten voldoen aan de bepalingen met betrekking tot onrechtmatige bedingen in overeenkomsten.

Een contractueel beding wordt als onrechtmatig beschouwd wanneer het alleen, dan wel in samenhang met andere bedingen, het evenwicht tussen de rechten en plichten van de partijen kennelijk verstoort. De wet maakt een onderscheid tussen twee specifieke categorieën van bedingen: (i.) bedingen die zonder verdere beoordeling onrechtmatig zijn (met name bedingen die aan een van de partijen het eenzijdig recht geven om de overeenkomst te interpreteren; bedingen die een van de partijen verplichten om in geval van betwisting af te zien van elk middel van verhaal; bedingen waarbij op onweerlegbare wijze de kennisname of de aanvaarding van de andere partij wordt vastgesteld met bedingen waarvan deze niet daadwerkelijk kennis heeft kunnen nemen vóór het sluiten van de overeenkomst) en (ii.) bedingen die worden vermoed onrechtmatig te zijn , tenzij het tegenbewijs kan worden geleverd (bijvoorbeeld een beding welke de onderneming het recht verleent de prijs, de kenmerken of de voorwaarden van de overeenkomst eenzijdig en zonder geldige reden te wijzigen; bedingen om een overeenkomst van bepaalde duur stilzwijgend te verlengen of te vernieuwen, zonder opgave van een redelijke opzegtermijn; bedingen die de bewijsmiddelen waarop de andere partij een beroep kan doen beperken).

Onrechtmatige bedingen zijn verboden en kunnen worden vernietigd.

Met deze nieuwe bepalingen worden de rechtbanken geacht te beschikken over een ruime beoordelingsmarge bij de beoordeling van de redelijkheid van een contractueel beding in het licht van de specifieke aard van het goed, het geheel van de context rond de contractsluiting en de algemene structuur van het contract, alsook volgens decommerciële gebruiken en andere contractuele bedingen. Deze nieuwe bepalingen zullen ongetwijfeld aanleiding geven tot een overvloedige en dissonante rechtspraak.

In ieder geval vormen deze bepalingen een gelegenheid om de bestaande verkoop-, aankoop- of dienstverleningsvoorwaarden grondig te heroverwegen in het licht van de ervaring van de onderneming en de mogelijke valkuilen bij de uitvoering van deze bepalingen.